Leek

Structuur Leek

Vergroot afbeelding kaart_landschappelijke_hoofdstructuur.jpg Structuur Leek

De uitbreiding van Leek heeft sinds 1945 plaatsgevonden in het wegdorpenlandschap met een duidelijke noord-zuid georiënteerde strekvormige verkaveling. De structuur van het onderliggende landschap is op veel plaatsen nog terug te vinden, maar vaak als fragment. Vanaf Tolbert liepen een aantal lanen naar het zuiden tot aan het Leekster Hoofddiep. Deze structuur is gedeeltelijk nog aanwezig.

Vergroot afbeelding dg01_plantsoen.jpg Plantsoen

Aan de noordzijde van Leek liep het zogenaamde Molenkanaal van Nienoord tot aan de Tolbertervaart. Ook deze structuur is gedeeltelijk bewaard gebleven. Al deze gedeeltelijk bewaard gebleven structuren worden weer in ere hersteld en vormen de basisstructuur waarop Leek zich verder kan ontwikkelen.

Naast een structuur die is afgeleid van oude landschappelijke structuren worden er in Leek ook een aantal nieuwe structuren gerealiseerd. Vaak zijn het kleine plantsoenen waar omheen wordt gewoond. Het geeft het dorp een aangenaam, ontspannen karakter. Op één plaats komen de kleine plantsoenen bij elkaar tot een groot plantsoen. Dit is in het midden van het dorp waar alle scholen zijn ondergebracht. Door de plantsoenstrook van de scholen te verbeteren en op te waarderen tot een dorpscampus ontstaat een kwalitatief goede verblijfsruimte met het juiste programma midden in het dorp.

bestaande_structuren(1).jpg

De richting van de scholen campus is bovendien oost-west zodat met gemak een netwerk ontstaat met alle landschappelijke noord-zuid lijnen en nieuwere structuren zoals de Oldenoertsingel.

leek_groenedorpscampus.jpg

In het nieuwe centrum wordt een lineair park aan de campus gekoppeld. De campus eindigt aan de Auwemalaan die een rustig verkeersbeeld kan krijgen na de aanleg van de nieuwe westelijke ontsluitingsweg. De totale structuur wordt voornamelijk ingericht op gebruik van langzaam verkeer. Aan de herstelde structuur zouden op strategisch locaties enkele hogere gebouwen kunnen worden gerealiseerd (zoals in Wolveschans). Dit geeft het dorp meer contrast in een tamelijk eenzijdig woningbeeld van rijtjeshuizen en twee-onder-eenkapwoningen. Bovendien versterkt dit het vermogen tot oriëntatie.

Centrum-dorps wonen

Vergroot afbeelding kaart_ro_leek.jpg Ontwerp Leek

Doordat Leek zich na de Tweede Wereldoorlog uitsluitend in noordwestelijke richting heeft uitgebreid, is het centrum steeds verder aan de rand komen te liggen. Ook de verhouding tussen de hoeveelheid binnendorps gebied (centrum-dorps gevoel) in relatie tot de hoeveelheid buitenwijk (suburbaan gevoel) is scheef gegroeid.

Vergroot afbeelding dg01_centrum_leek.jpg Uitbreiding centrum Leek

Een uitbreiding van het centrum van Leek in noordwestelijke richting slaat twee vliegen in een klap: de positie van het centrum komt meer centraal in het dorp te liggen en de hoeveelheid centrumgebied wordt sterk vergroot. De locaties die hiervoor worden benut zijn het industriepark Leek en het bestaande sportcomplex.

Vergroot afbeelding dg01_oude_kern.jpg Oude kern Leek

Een bijkomend aspect is het gegeven dat de entreeweg vanuit de A7 via de N372 midden in het centrum uitkomt. Op de locatie van het huidige hotel Leek bestaat de kans het dorp een beeldbepalende entree te geven. De uitbreiding van het centrum is geen eenvoudige opgave die in een keer kan worden uitgevoerd maar zal in een stap voor stap transformatieproces plaatsvinden. De uitbreiding zal daarom niet een compleet nieuwe sfeer neerzetten maar juist op zoek gaan naar een nieuwe samenhang tussen oud en nieuw in een fijnkorrelige structuur met een dichtheid tussen de 30-40 woningen per hectare.

bebouwing-centrumdorps.jpg

Uitgraven Leekster Hoofddiep

Vergroot afbeelding dg01_hoofddiep.jpg Uitgraven Leekster Hoofddiep

De oorspronkelijke identiteit van Leek als veenontginningsdorp en handelsplaats is ondermijnd door de demping van het Leekster Hoofddiep in het centrum. Door de toename van de verkeersdruk is de N372 (Tolberterstraat, W.L. van Nassaulaan) voor een deel omgelegd en uitgevoerd als tunnelbak, hierdoor is de natuurlijke relatie tussen Leek en landgoed Nienoord over een grote lengte verstoord geraakt. Al deze ontwikkelingen bij elkaar leveren een beeld op van een dorp wat zijn hart is kwijtgeraakt. Het ontwerp voorziet daarom in een aantal strategische ingrepen voor het centrum van Leek. Als eerste wordt het Leekster Hoofddiep weer uitgegraven en opnieuw verbonden met het Leekstermeer.

Vergroot afbeelding lhd.jpg

Hiervoor dienen er tevens structurele maatregelen te worden genomen bij de huidige tunnelbak. Deze staat namelijk niet toe dat er bevaarbaar water overheen loopt. De tunnelbak dient of te worden verdiept of te worden opgeheven zodat de N372 met een brug over de vaart wordt verbonden. Dit laatste past het best bij de ambitie om het verkeer op de N372 niet verder te laten toenemen, maar eerder te laten afnemen.

leeksterhoofddiep.jpg

dropsrand_nienoord.jpg

Relatie met Nienoord

Vergroot afbeelding profiel_leek-nienoord.jpg Profiel Tolberterstraat

Het benaderen van de problematiek van de N372 vanuit de leefbaarheid brengt tevens naar voren hoe kansrijk de verbetering van de relatie tussen Leek en Nienoord kan zijn. In plaats van een drukke provinciale weg als grens kan deze weg juist worden gezien als onderdeel van een aantrekkelijke rand van het dorp die zich nadrukkelijk richt op de overkant.

Werken en wonen aan de Tolbertervaart

Vergroot afbeelding kaart_ro_leek-oldebert-diepswal.jpg Ontwerp Diepswal

Aan de westzijde van de Auwemalaan bevinden zich de oude bedrijventerreinen Diepswal en Oldebert. Deze terreinen staan letterlijk met hun kont naar één van de mooiste structuren in het dorp: de Tolbertervaart.

Vergroot afbeelding dg01_diepswal.jpg Revitalisering Diepswal

Aan de westkant wordt langs de Tolbertervaart een langwerpig park aangelegd. Aan de oostkant zullen de bedrijventerreinen stap voor stap transformeren tot aantrekkelijke werk-woon locaties met een kleine stedenbouwkundige korrel die past in het dorp. De nieuwe ontwikkelingen zullen zich richten op de Tolbertervaart wat de belangrijkste identiteitsdrager aan de westkant van Leek-Tolbert is.

De hier voorgestelde transformatie wordt gerealiseerd volgens de methode van een lichte revitalisering, waarbij zowel een actieve rol van het bedrijfsleven wordt verlangd als van de overheid, daar waar het gaat om de verplaatsing van storende bedrijvigheid.

woon-werk_tolbertervaart.jpg


Hieronder kunt u de ontwerpkaarten en het dwarsprofiel downloaden.